FritsEllen 
Geniet vandaag gisteren is voorbij en morgen is je nooit beloofd!

Bewoners van de Bolmansweg in de jaren 50/60

Willem en Liene

Laat ik beginnen bij de ingang van de Bolmansweg aan de Deventerweg kant. Een klinkerweggetje welke is aangeleg d door de directeur van de blikfabriek die er zelf woonde en genoeg had van de zandweg. Met de verstandhouding dat de gemeente het verdere onderhoud zou gaan doen. Vanaf de Deventerweg af direct links was de boerderij van Willem en Liene ze hadden twee dochters Willie en Hennie aan de boerderij zat nog een huis vast een voormalige varkensschuur waar de schoolmeester van de derde klas lagere school meester Sietsema in het dorp in de kost was bij Riek de zus van Willem. Ja, zo werd dat in die tijd nog genoemd, nu zou dat samenwonen heten. Wel modern in die tijd. Een behoorlijk grote boer voor die tijd met een grote stal en buiten een melkstal waar ik tussen mijn 8e 16e vaak was te vinden om te helpen of gewoon een praatje te maken of wat te rommelen in de schuur. Willem had een automatische melk inrichting wat lang niet alle boeren hadden in die tijd. Alleen het voormelken deed hij, en het schoonmaken van de uiers gebeurde nog op een melkkrukje tussen de koeien. Hij droeg altijd zijn pet achterstevoren als hij aan het melken was, je zit namelijk met je hoofd tegen de buik van zo'n koe en dan zit de klep uiteraard in de weg. Iedere dag kwam een monsternemer op zijn fiets en later de bromfiets langs om monsters van de melk te nemen. Als we de koeien gingen halen om te melken moest je vaak een heel stuk lopen. Bij de melkstal aangekomen moest je meestal door de modder en gebeurde het nogal eens dat je onder het lopen je laars kwijt was in de drek. Vaak als Willem weg moest en de zeugen moesten biggen krijgen dan kwam hij regelmatig vragen of ik even een oogje in het zeil zou willen houden.

Heel wat uren heb ik in dat varkenshok doorgebracht. Als het een keer begonnen was moest je er wel bijblijven. Veel biggetjes heb ik op de wereld geholpen en schoon gepoetst met stro. soms wel meer dan 15 tegelijk. Je moest altijd goed opletten, soms ging zo'n zeug bovenop één van haar eigen jonge biggen liggen. Dan was het te laat en kon de boer er weer een minder aan de veehandelaar verkopen.

Koeien melken heb ik ook bij deze boer geleerd. Trekker rijden bij Willem op zijn Ford tractor die nog op petroleum reed deed ik met veel plezier natuurlijk en waardoor ik later mijn rijbewijs met een paar lessen heb kunnen halen. Ja, hij liet mij gewoon lekker mijn gang gaan met dat ding. Vooruit achteruit met en zonder aanhangwagen, ploegen wat nauwkeurig gebeuren en daar werd door Willem op toegezien. Oefening baart kunst en dat had ik snel onder de knie. Eggen moest ook regelmatig of met een stel ijzeren ringen door het weiland crossen om de molshopen  weer gelijk met de grond te maken. Gieren moest ook regelmatig gebeuren. Dat kon nog  vlak voordat er een regenbui op komst was. Geen gedoe met die milieu toestanden van tegenwoordig. Tanken deden we vanuit de grote tank met een houten handel die je heen en weer moest bewegen om de petroleum over te pompen. Die lucht kan ik nu nog ruiken als ik eraan denk. De olie boer kwam wekelijks met zijn oude tankwagen langs. 

Alle boeren werkzaamheden die er zijn heb ik gedaan bij deze boer. Zijn schuur en loodsen waren een paradijs voor een ondernemend mannetje als ik was, ik werkte graag met mijn handen en pakte alles aan. Sleutelen met een oude dieselmotor of een onderdeel van de platte wagen vervangen en repareren het maakte niet uit. Gereedschap in overvloed en daar kon je gewoon gebruik van maken. Lassen mocht je niet van Willem maar dat deed je als hij er niet was. Je moet het toch gedaan hebben of niet dan. Hij zal het wel geweten hebben natuurlijk. Verrekte pijnlijke ogen kreeg je ervan als je de laskap niet goed had opgezet. Boer Willem had als één van de eerste dorpelingen een auto een ford taunus en deze zette hij ook in als taxi voor het dorp. We hebben het dan over het jaar 1958.  Het jaar van de eerste aflevering van Pipo de Clown op de Nederlandse tv.

Wat mij ook altijd is bijgebleven tot op de dag van vandaag is dat als de paarden merries in de stal stonden omdat ze gewillig waren en de veewagen met een hengst de weg in kwam rijden dan waren ze niet meer te houden en vlogen de spaanders uit de staldeuren, de stukken vlogen uit de muur. Levensgevaarlijk was dat. Met grote moeite werden ze dan bij elkaar gebracht en dan moest je een stuk uit de buurt blijven om niet en trap van een van de paarden te krijgen. Zo'n hengst heeft een leuter van heb ik jou daar, de boer pakte die leuter vast om het in goede banen te leiden. Anders knetterde de sperma waar je een emmer mee kon vullen alle kanten op. Het was een uiterst gevaarlijk klusje voor de boer.

Je was er altijd welkom en kon altijd via de achterdeur of koeienstal binnen komen wandelen. Wel je schoenen of laarzen buiten de deur laten staan. Als ik uit school kwam ging ik altijd wel even kijken of er nog wat loos was. Heb heel wat thee en koffie in de keuken aan de grote lange tafel gedronken en als we moesten hooien, had boerin Liene altijd een stevig maal gemaakt, dan hielp iedereen in de buurt. Ze liep helemaal krom en was ook altijd druk op de boerderij en deed ook veel en te  zwaar werk. Zo'n honderd meter van de boerderij stond nog een kippenhok midden in het weiland. Boer Willem tikte iedere dag wel een eitje die hij dan rauw achterover sloeg. Ook ik heb dat eens een keer geprobeerd, maar geef mij maar een gekookt of gebakken ei. De stal uitmesten was ook altijd een hele klus om dit goed op de mestvaalt te krijgen. Ook de mest weer over het land uitstrooien en iets later met de meststrooier en tractor hoorde erbij. Boer Willem vond het allemaal prima en had zelf dan vrij af.

© Frits Stempher

 












 

E-mailen
Map
Info